CAK en Portugal:
alles wat je moet weten als je gaat emigreren
Ga je emigreren naar Portugal? Dan is de kans groot dat je je afvraagt hoe het zit met je zorgverzekering. Blijf je verzekerd via Nederland, moet je een Portugese zorgverzekering afsluiten of heb je recht op een zorgverzekering via het CAK?
Het antwoord is niet voor iedereen hetzelfde. Het hangt af van jouw persoonlijke situatie, de uitkering of het pensioen dat je ontvangt en de Europese regels voor de coördinatie van de sociale zekerheid.
In dit artikel leg ik uit wat het CAK is, voor wie de regeling geldt, wat er per 1 november 2026 is veranderd en hoe het S1-formulier werkt.
Wat is het CAK?
Het CAK (Centraal Administratie Kantoor) is een Nederlandse overheidsorganisatie die verschillende wettelijke regelingen uitvoert. Voor emigranten is vooral de buitenlandregeling van belang.
Wanneer Nederland volgens de Europese regelgeving verantwoordelijk blijft voor jouw zorgkosten, regelt het CAK de administratieve afhandeling. Je wordt dan geregistreerd als verdragsgerechtigde en ontvangt een S1-formulier. Daarmee kun je je aanmelden bij de Portugese gezondheidszorg.
Het CAK is dus geen zorgverzekeraar. De organisatie beoordeelt of je onder de buitenlandregeling valt en zorgt ervoor dat Nederland de zorgkosten aan Portugal vergoedt.
Waarom bestaat deze regeling?
Binnen de Europese Unie zijn afspraken gemaakt om te voorkomen dat iemand dubbel verzekerd is of juist helemaal niet verzekerd is.
Deze afspraken zijn vastgelegd in Verordening (EG) nr. 883/2004. Hierin is bepaald welk land verantwoordelijk is voor de sociale zekerheid wanneer iemand in een ander EU-land woont of werkt.
Voor Nederland zijn aanvullende bepalingen opgenomen in Bijlage XI van deze verordening. Daarin staat onder andere welke Nederlandse pensioenen en uitkeringen recht geven op zorg ten laste van Nederland.
Voor wie geldt het CAK?
In de praktijk geldt de regeling vooral voor mensen die in Portugal wonen en een wettelijk Nederlands pensioen of een wettelijke sociale uitkering ontvangen.
Denk hierbij aan:
- AOW;
- Anw;
- WAO;
- WIA;
- Wajong.
Daarnaast mag je in de meeste gevallen niet sociaal verzekerd zijn in Portugal, bijvoorbeeld doordat je daar werkt of een onderneming hebt.
Het CAK beoordeelt uiteindelijk altijd jouw persoonlijke situatie.
Nieuwe regels vanaf 1 november 2026
Vanaf 1 november 2026 is de regelgeving gewijzigd.
Tot die datum konden ook bepaalde personen met een vroegpensioen of prepensioen gebruikmaken van de buitenlandregeling.
Dat is veranderd.
Vanaf 1 november 2026 kunnen nieuwe aanvragers alleen nog verdragsgerechtigd worden wanneer zij een van de volgende wettelijke uitkeringen of pensioenen ontvangen:
- AOW;
- Anw;
- WAO;
- WIA;
- Wajong.
Ontvang je uitsluitend een vroegpensioen of een vergelijkbare pensioenuitkering? Dan moet je in de meeste gevallen zelf een ziektekostenverzekering regelen totdat je recht krijgt op een wettelijk pensioen dat onder de regeling valt.
Wat is het S1-formulier?
Wanneer het CAK jouw aanvraag goedkeurt, ontvang je een S1-formulier.
Met dit Europese document kun je je registreren bij de Portugese gezondheidszorg (SNS).
Na registratie ontvang je een Número de Utente en kun je gebruikmaken van de Portugese openbare gezondheidszorg onder dezelfde voorwaarden als inwoners van Portugal.
Wat is de verdragsbijdrage?
Als verdragsgerechtigde betaal je geen premie meer aan een Nederlandse zorgverzekeraar. In plaats daarvan betaal je een verdragsbijdrage aan het CAK. Je betaalt uw eigen bijdrage aan het CAK.
Deze bijdrage bestaat uit:
- een vaste bijdrage;
- een inkomensafhankelijke bijdrage;
- een correctie via de woonlandfactor.
Omdat de gemiddelde zorgkosten in Portugal lager zijn dan in Nederland, is de woonlandfactor lager dan 1. Daardoor valt de uiteindelijke verdragsbijdrage doorgaans lager uit dan wanneer je in Nederland zou wonen.
Veelgemaakte misverstanden
Rondom het CAK bestaan veel misverstanden. Hieronder een aantal voorbeelden.
“Iedereen die naar Portugal verhuist valt onder het CAK.”
Nee. Of je onder de regeling valt, hangt af van jouw persoonlijke situatie en de Europese regelgeving.
“Ik ontvang een vroegpensioen, dus ik ben automatisch verdragsgerechtigd.”
Sinds 1 november 2026 is dat voor nieuwe gevallen niet meer vanzelfsprekend.
“Het CAK is mijn zorgverzekeraar.”
Nee. Het CAK voert alleen de buitenlandregeling uit. De medische zorg ontvang je via de Portugese gezondheidszorg.
Laat je goed informeren
De regels rondom emigratie en zorgverzekering zijn ingewikkeld en veranderen regelmatig. Een goede voorbereiding voorkomt vervelende verrassingen.
Daarom heb ik een uitgebreid online emigratiepakket samengesteld waarin ik stap voor stap uitleg hoe je jouw emigratie naar Portugal goed voorbereidt.
Je vindt hierin onder andere informatie over:
- het CAK;
- verdragsgerechtigdheid;
- het S1-formulier;
- de Portugese gezondheidszorg;
- belastingen;
- wonen en werken;
- en alle andere belangrijke zaken die je vóór en na je emigratie moet regelen.
Wil je goed voorbereid naar Portugal emigreren? Bekijk dan mijn online emigratiepakket. Zo ga je met actuele informatie en praktische stappenplannen goed voorbereid op weg naar jouw nieuwe leven in Portugal.
